U070 – Speciale letters, tekens en wetenschappelijke notatie in BookWidgets
In BookWidgets zijn er verschillende hulpmiddelen beschikbaar voor leerkrachten Wetenschappen en Wiskunde, alsook taalleerkrachten, die voor hun vak speciale tekens of notatievormen nodig hebben die leerlingen niet standaard op het toetsenbord van de leerlingen staan. Dit artikel geeft een overzicht van de mogelijkheden.
Unicode-tekens
Er zijn tal van wetenschappelijke, wiskundige en alfabetische symbolen die als afzonderlijke Unicode-tekens bestaan, zoals speciale letters van het alfabet van bepaalde talen , pijlen , symbolen uit de wiskunde verzamelingen van getallen en relaties , superscript- en subscripttekens en nog veel meer. Als je voor jouw doeleinden voldoende hebt aan Unicode-karakters (bijv. H₂O), kan je ze overal in BookWidgets gebruiken.
Als leerkracht
Om Unicode-tekens in je vraagstelling of teksten te plaatsen, kan je ze gewoon vanuit een bron naar keuze (bijvoorbeeld W3 Schools of TypeIt) kopiëren en op de gewenste plaats in BookWidgets plakken.
Als leerling
Als leerlingen toegang moeten hebben tot speciale letters of symbolen om de widget correct te kunnen maken, kan je de widgetinstelling Algemeen > Schermtoetsenbord inschakelen. Kies één of meerdere van de vooraf standaard beschikbare talen of tekensets, of voeg bijkomend eventueel je eigen tekens in het veld Extra tekens toe.
Als het schermtoetsenbord is geconfigureerd, zien leerlingen in de rechterbovenhoek van de widget een toetsenbordsymbool waarmee ze elk van de ter beschikking gestelde tekens kunnen selecteren en in hun antwoord invoegen.
LaTeX
Als je uitgebreidere vormen van wiskundige of wetenschappelijke notatie nodig hebt, zoals bijvoorbeeld breuken, wortels of matrixnotaties, kan je gebruikmaken van het feit dat BookWidgets LaTeX ondersteunt.
Als leerkracht
Bij het aanmaken van widgets is LaTeX in vrijwel alle invoervelden van alle vraagtypes in een Quiz- of Werkbladwidget ondersteund. Open een LaTeX-expressie in BookWidgets door twee dollartekens te typen . Daarmee wordt er een klein editorvenster geopend waarin je je expressie kan samenstellen.
Als leerling
Als leerlingen LaTeX-antwoorden moeten invoeren, gebruikt je een Quiz- of Werkbladwidget waaraan je een vraag van het type Vergelijkingen toevoegt. Wanneer leerlingen de cursor in één van de invoervelden plaatsen, verschijnt een pop-upvenster met LaTeX-notatievormen, die ze kunnen gebruiken om hun antwoord samen te stellen.
Het vraagtype Vergelijkingen is uitsluitend bedoeld voor numerieke, niet-tekstuele antwoorden. Als leerlingen een tekstantwoord moeten geven, gebruik dan het vraagtype Invulvraag, al dan niet ondersteund door het schermtoetsenbord (zie hierboven).
Widgetinstellingen voor de leerkracht
Als leerkracht kan je configureren welke tekens en notatievormen er voor leerlingen in het bovengenoemde pop-upvenster zullen verschijnen, meer bepaald onder Algemeen > Formule-toetsenbord. Als je het menu uitklapt, verschijnt de volgende tabel:
Je kan op alle knoppen in de tabel klikken om de kleur te veranderen. Daarmee wordt bepaald welke symbolen of notatievormen er voor de leerlingen beschikbaar. De kleuren betekenen het volgende:
- Een is de standaardkleur. Als alle knoppen blauw zijn, toont het pop-upkader in de leerlingenweergave alleen de symbolen en notatievormen die nodig zijn om alle vragen correct te kunnen beantwoorden, evenals eventueel enkele symbolen die tot dezelfde groep behoren als die van de correcte antwoorden. Bijvoorbeeld: als het symbool "is een element van" (∈) vereist is voor een antwoord, worden standaard ook enkele andere tekens uit de verzamelingenleer mee weergegeven. Op die manier wordt juiste antwoord niet verklapt.
- Een betekent dat het symbool altijd beschikbaar is voor de leerlingen, ook al is het in geen enkel antwoord benodigd. Op die manier kan je de groep beschikbare symbolen groter maken dan ze hoeft te zijn, bijvoorbeeld om de oefening wat moeilijker te maken.
- Een kan worden gebruikt om tekens of notatievormen expliciet uit het pop-up te verwijderen die er anders in zouden staan. Als je bijvoorbeeld een ietwat eenvoudigere oefening wil opstellen waarbij leerlingen enkel alleen hoeven aan te geven of iets een element is van iets anders (∈) of niet (∉), kan je overwegen om de knoppen voor de andere elementen uit de verzamelingenleer (⊂ ⊄ ⊃ ⊅ enz.) rood te maken.
Het vraagtype Vergelijkingen gaat ervan uit dat minstens één speciale notatievorm nodig is. Daarom, als je alle symbolen die voor de correcte oplossingen nodig zijn, rood maakt, krijgen de leerlingen bij invoeren van een antwoord alle symbolen te zien.
Als je helemaal geen pop-up voor je leerlingen wil, gebruik dan een invulvraag.
Het formule-toetsenbord stel je in op widgetniveau, niet op vraagniveau. Een widget kan meerdere vragen van het vraagtype 'Vergelijkingen' bevatten en de instellingen van het formule-toetsenbord worden op alle vragen toegepast.
Gebruik door de leerling
Als leerlingen de cursor in een invoerveld van een vraagtype 'Vergelijkingen' plaatsen, krijgen ze een pop-up te zien die overeenkomt met de hierboven beschreven widgetinstellingen. Voor het gebruiksgemak heeft de pop-up de volgende mogelijkheden die je kan overwegen aan de leerlingen mee te geven:
- Als het aantal beschikbare symbolen meer dan twee regels beslaat, is er een schuifbalk beschikbaar.
- Als het in de weg staat, kan het kader worden verplaatst door op het knopje met de streepjes linksonder ≣ te klikken of drukken en het kader te verslepen.
- Als het moeilijk of niet mogelijk is om tijdens de invoer van een LaTeX-uitdrukking met de muis of het toetsenbord te werken, kunnen leerlingen m.b.v. de de bovenste twee pijlen aan de linkerkant (witte pijlen op een zwarte achtergrond) delen van hun uitdrukking markeren zoals met de muis, terwijl de pijlen eronder (zwarte pijlen zonder achtergrond) gebruikt kunnen worden om de cursor binnen de expressie te verplaatsen zoals met de pijltjestoetsen op een toetsenbord.